วัฒนธรรมและความสมดุล

  • warning: array_map(): Argument #2 should be an array in /home/greenwor/domains/greenworld.or.th/public_html/web/modules/system/system.module on line 1050.
  • warning: array_keys() expects parameter 1 to be array, null given in /home/greenwor/domains/greenworld.or.th/public_html/web/includes/theme.inc on line 1845.
  • warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/greenwor/domains/greenworld.or.th/public_html/web/includes/theme.inc on line 1845.
ก้อนทอง ลุร์ดซามี

วัฒนธรรมและความสมดุล

ก้อนทอง ลุร์ดซามี

กลิ่นอายของการเฉลิมฉลองปีใหม่ที่มาเลเซียยังไม่ทันจางดี และแม้จะไม่เอิกเกริกเท่าเทศกาลทางศาสนาอื่นๆ แต่ก็ทิ้งร่องรอยความบอบช้ำและความสิ้นเปลืองให้เห็นพอสมควร ขึ้นสัปดาห์แรกของเดือนมกราคมมา ห้างสรรพสินค้าต่างๆ รีบปลดระวางรถเลื่อนของซานต้า ห่อของขวัญหมดค่า ริบบิ้นเขียวแดงหลากขนาด สุมกองไฟประดับต้นคริสต์มาสทั้งหมดถูกถอดออกอย่างรวดเร็วเพื่อเปิดทางให้โคมไฟสีแดงขึ้นแขวนลิบลิ่ว ดอกเหมยสีชมพูแผ่กิ่งก้าน มังกรสีทองผงาดฟ้า เป็นการต้อนรับเทศกาลตรุษจีน

ขณะเดียวกันก็มีการพูดถึงเรื่องที่เราควรคิดให้ถ้วนถี่กับการมอบของขวัญในช่วงเทศกาลปีใหม่ ประเด็นที่หยิบยกมาพูดถึงมากก็คือ เรื่องการสร้างปริมาณขยะจากกระดาษห่อ กล่อง และริบบิ้น ที่จริงถ้านับรวมของที่อยู่ในกล่องด้วย ซึ่งวันใดวันหนึ่งปีนี้หรือปีหน้า ทั้งในและนอกกล่องของขวัญเหล่านั้นก็จะกลายเป็นภาระที่โลกอาจจะจัดการไม่ได้

การเฉลิมฉลองเทศกาลคริสต์มาส ปีใหม่ ตรุษจีน ตรุษไทย หรือเทศกาลในศาสนาต่างๆ ที่จริงแล้วเป็นเรื่องของ “การมอบ การให้” ไม่ใช่การซื้อ การจับจ่าย เพราะบางครั้งการมอบอะไรซักอย่างให้คนที่เรารัก อาจจะไม่ใช่การ "ซื้อนาฬิกา" ให้ หากแต่เป็นการ "ให้เวลา" คนสองคนหรือคนทั้งครอบครัวใช้เวลาร่วมกัน ไปเดินเล่นในสวนสาธารณะ เล่นวิ่งไล่จับ หรือนั่งปิกนิกที่สนามหน้าบ้าน

ความสับสนมักจะเกิดขึ้น เมื่อข้อกำหนดทางสาธารณะบ่งว่ายิ่งให้ของมีราคาสูง ยิ่งแสดงว่าเธอรักฉันจริง แต่การซื้อไม่ใช่ทางออกต่อข้อกำหนดนี้เสมอไป... สมัยเด็กๆ ดูละครไทยที่มีการมอบแหวนเพชร สายสร้อยทับทิมของหม่อมแม่ส่งต่อให้ลูกสะใภ้ทีไร ก็พาลฝันหวานไม่ได้ ว่าอยากจะมีหม่อมแม่มามอบสมบัติเก่าให้

ในชีวิตจริงกลับไม่เป็นอย่างนั้น หม่อม (= Mom)แม่ในชีวิตจริง เคยวางต่างหูและกำไลทองที่มีอยู่ให้เลือกเมื่อตอนแต่งงานเข้ามาใหม่ๆ ได้แต่ยิ้มอายๆ ขอไม่รับสักชิ้น... ก็ใช้ของแบบนี้ไม่เป็นน่ะ แต่ของที่เคยได้รับสมัยที่ท่านยังแข็งแรงและคิดว่ามีค่ามากคือแกงกะหรี่ไก่แบบอินเดียใต้ ที่สู้อุตส่าห์เข้าครัวปรุงสุดฝีมือ แพ๊คใส่กล่องไอศครีม ส่งมาให้กินตอนตั้งท้องอยู่ที่เมืองไทย แม้จะรู้ราคาต้นทุน แต่ว่ารสชาติและความตั้งใจทำให้เป็นแกงไก่ที่ตีค่าไม่ได้

ทางเลือกของการให้ อาจจะท้าทายแตกต่างกันไปตามสถานการณ์ ตัวอย่างอยู่ใกล้ตัว วันเกิดปีที่แล้วลูกชายคนโตทำสายสร้อยให้ ไปเลือกซื้อลูกปัดและจี้ห้อยคอมานั่งร้อยเองค่อนวันกว่าจะเสร็จ แม่ปลื้ม เก็บไว้ใส่เวลาอยากสวยพิเศษ ได้รับพร้อมกับการ์ดที่ลูกทำเอง ซึ่งเด็กๆ บ้านนี้มีหน้าที่ทำการ์ดอวยพรตามวาระต่างๆ มาตลอด 4-5ปีนี้ (เพราะเริ่มวาดรูปและเขียนได้)

ไม่เพียงแต่เทศกาลเฉลิมฉลองในเชิงวัฒนธรรมเท่านั้น การเฉลิมฉลองทางศรัทธาและความเชื่อก็อาจเป็นเหยื่อของเราได้เช่นกัน ที่มาเลเซียเอง เพิ่งจะมีงานเฉลิมฉลองพระขันธกุมาร (Kandakumar)คนมาเลเซียเรียกขานพระนามเป็นที่รู้จักกันดีว่า ลอร์ดมูรูกัน (Lord Murugan) โดยพิธีจัดขึ้นที่ถ้ำบาตู (Batu Cave) ที่อยู่ชานเมืองกัวลาลัมเปอร์ ในวันแรม 1ค่ำ เดือน 2ของทุกปี มีคนมาร่วมงานไม่น้อยกว่าล้านคน ทั้งคนมาเลเซียและชาวต่างชาติ
lord_murugan

โดยหลักๆ คนที่สวดภาวนาต่อองค์ท่าน จะแสดงการอุทิศตนด้วยการทานอาหารมังสวิรัติ 1เดือนก่อนพิธี ชำระล้างกาย วาจา ใจให้สะอาดด้วยการถ่อมตน ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ไม่สังสรรค์ พอถึงวันพิธีก็จะรับร่างทรงเข้ามา บ้างก็แบกเครื่องบูชาขนาดใหญ่ที่มีหม้อใส่นมอยู่ข้างใน (เรียกว่า คาวาดี) บ้างก็เทินเฉย

ดูแล้วไม่น่าจะมีความขัดแย้งทางสิ่งแวดล้อม แต่เรากลับพบมุมอับของการจัดการขยะ เพราะแม้ว่าการทานอาหารแบบดั้งเดิมของคนอินเดียจะเป็นการนั่งกับพื้น แต่เศษอาหารทั้งหลายถูกทิ้งลงแม่น้ำ ไม่ต่างกับเทศกาลลอยกระทง ที่มีเส้นทางในการสร้างความบอบช้ำให้แก่สิ่งแวดล้อมเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นความตั้งใจในการลอยกระทงเพื่อขอขมาต่อพระแม่คงคา สักการะรอยพระพุทธบาท หรือลอยทุกข์โศกไปกับแม่น้ำก็ตาม ท้ายที่สุด เราก็ได้เพิ่มทุกข์โศกเหล่านั้นไว้ให้แม่น้ำด้วย แผ่นโฟมเกือบ 1 ล้านชิ้น กระดาษกลีบบัวสีสันฉูดฉาดที่ไม่ได้มาจากสีผสมอาหารถูกปล่อยเปื่อยยุ่ยให้สัตว์น้ำได้กินกันถ้วนหน้า ยังไม่นับธาตุเหล็กและสังกะสีที่มาในรูปของลวดเย็บกระดาษ ตะปูหลากหลายขนาดและความยาว ... น่าสงสารสัตว์น้ำไม่ได้อยากแสดงมายากลกลืนกินตะปูให้ใครดู แต่ก็พลาดไปด้วยความไม่เจนโลก...

โอกาสแก้ตัวมาถึงแล้ว ตรุษจีนจ่ออยู่ที่ปลายจมูกนี่เอง ลองหาทางช่วยประคองสภาพแวดล้อมของโลก เริ่มง่ายๆ ด้วยการเปลี่ยนทัศนคติการใช้ “ธนบัตรพิมพ์ใหม่เอี่ยม” ใส่ซองแจกลูกหลานญาติมิตร มาเป็นธนบัตร “ค่อนข้างใหม่ สภาพดี” ก็จะช่วยลดภาระแก่โลกไปได้มาก เพราะการผลิตธนบัตรใหม่เอี่ยมต้องใช้เยื่อกระดาษบริสุทธิ์จากฝ้ายและลินิน ฟอกขาวเพื่อความสะอาด พิมพ์ด้วยหมึกที่มีน้ำมันเป็นสารละลาย หมุนเวียนผ่านมือเราเพียง 1.5 - 3 ปี ก่อนที่จะถูกเรียกกลับมาฉีกละเอียดกลายเป็นซากขยะที่ดิ่งลงสู่หลุมฝังกลบ

ความเก่าใหม่ของธนบัตรไม่ใช่เรื่องสำคัญต่อผู้รับ และไม่ใช่การแสดงความรักตามความใหม่ของธนบัตร เท่าที่ทราบ...จำนวนธนบัตรในซองต่างหากที่สร้างความประทับใจ!