ฝากไว้ดูต่างหน้า

ก้อนทอง ลุร์ดซามี

ฝากไว้ดูต่างหน้า

ก้อนทอง ลุร์ดซามี

เดือนมีนาคมที่ผ่านมา มีกิจกรรมน่าตื่นเต้นหลากหลายอย่าง เริ่มจาก The Lorax ที่เข้าโรงตอนต้นเดือนเพื่อต้อนรับวันหยุดกลางภาค 1 สัปดาห์ของโรงเรียนในมาเลเซีย เด็ก 8 ผู้ใหญ่ 5 จึงยกโขยงพากันไปดูด้วยความกระตือรืนร้น

เด็กๆ กลุ่มนี้เติบโตและใช้ชีวิตในเมืองมาโดยตลอด แม้ว่าเมืองเปตาลิงจายา (Petaling Jaya) ที่นี่ จะไม่อัตคัตพื้นที่สีเขียวและอากาศดีเหมือนที่เมือง Thneedville ในหนัง แต่วิถีชีวิตของคนเมืองที่กำลังคืบใกล้ความเป็นอยู่แบบขาดสัมผัสและเข้าใจธรรมชาตินั้นอยู่แค่เอื้อม หากไม่ระวัง ลูกหลานของเด็กๆ รุ่นนี้คงมีโอกาสได้เติบโตในเมืองที่ไม่ต่างไปจากเมืองแห่งความอยากแบบนั้น

หนังจบ ปรบมือด้วยความชอบใจในการขยายความจากหนังสือฉบับดั้งเดิม ชอบใจในจินตนาการที่มาเติมให้ดูว่าเรื่องนี้มีที่มาอย่างไร ชอบใจกับโพยคำถามที่ผู้ปกครองคนหนึ่งเตรียมมาให้เด็กๆ ตอบว่าชอบหนังเรื่องนี้อย่างไร ชอบใจในกิจกรรมหลังชมภาพยนตร์ที่เด็กๆ ของเราอุตส่าห์พิมพ์ใบปฏิญญาว่าจะรักษาโลกมาให้เพื่อนๆ ช่วยกันลงชื่อ

แต่แล้ว... ความชอบใจก็หุบเหี่ยวลงทันทีเมื่อไฟสว่างโร่ขึ้นมา ส่องให้เห็นว่าบรรดาเก้าอี้ที่อยู่ถัดไปจากที่นั่งของพวกเรา ทั้งด้านหลัง ด้านข้างและด้านหน้ายาวไกลไปถึงจอ เกลื่อนเต็มไปด้วยกล่องข้าวโพดและแก้วน้ำ ใจคอจะไม่หอบมันไปทิ้งลงถังหน่อยหรือ แสดงว่าทั้งผู้ปกครองและเด็กกว่าครึ่งค่อนโรงที่เข้ามาดูเรื่องราวบนจอไปชั่วโมงกว่าๆ ไม่ได้ถูกกระตุกเตือนต่อมความรับผิดชอบด้วยเนื้อหาและข้อความของภาพยนตร์เลย หมดเวลาไปกับการเคี้ยวข้าวโพดคั่วและดูดน้ำอัดลมปรู้ดๆ เท่านั้นเอง งานง่ายๆ ขนาดนี้ยังไม่ใส่ใจที่จะทำเลย... อย่างนี้แล้วรับรองว่า หากนายกาลครั้งหนึ่งโยน “เมล็ดพันธุ์” เม็ดสุดท้ายมาให้นั้น คงโดนอบเป็นป๊อปคอร์น ไม่เหลือไว้ปลูกลงดินเป็นแน่แท้

มาใจชื้นขึ้นมาหน่อยก็ตอนที่มีรุ่นน้องที่เคยทำงานด้วยกัน โพสต์เข้ามาทางเฟซบุคถามแทนลูกสาวซึ่งแสดงให้เห็นว่าสาวน้อยดูไป คิดไปด้วยว่า 1. ทำไมนายกาลครั้งหนึ่งจึงไม่ปลูกต้นไม้ต้นนั้นเอง และ 2. ทำไมต้องให้หอยทากกับตะปูก่อนที่จะได้ฟังเรื่องเล่า... คนที่ไปดูหนังหรือได้อ่านหนังสือ คิดว่าคำตอบคืออะไรเอ่ย...

ผู้เขียนตอบไปคำถามแรกไปว่า เป็นเพราะบรรยากาศรอบๆ บ้านของนายกาลครั้งหนึ่งนั้น ปกคลุมไปด้วยควันพิษจากโรงงาน แสงแดดส่องไม่ถึง ปลูกอะไรไปก็คงไม่งอกงาม ส่วนคำถามที่สองนั้น ในหนังสืออันเป็นคำกลอนคล้องจองพาไป ดร.ซูส เขียนไว้ว่าต้องหาหอยทากแก่คราวปู่มาให้พร้อมกับตะปู คำในภาษาอังกฤษ Snail นั้นพ้องกันกับ Nail พอดีๆ แต่ที่ต้องเอาหอยทากมาให้ ก็น่าจะเป็นเพราะว่าหอยทากชอบอาศัยอยู่ตามพื้นดิน ถ้าหาหอยทากเจอได้ แสดงว่ามีดิน ก็ปลูกต้นไม้ได้... ไม่รู้ว่าตอบถูกใจเด็กน้อยหรือเปล่า

กลับจากชมภาพยนตร์แล้วก็มานั่งกุมขมับ คิดต่ออยู่เป็นนานเกี่ยวกับเรื่องความห่วงใยที่มีต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งดูเหมือนว่าจะเกิดขึ้นเฉพาะในหมู่ “แวดวง” คนเพียงหยิบมือเดียว ไม่ว่าจะไปงานรักษ์สิ่งแวดล้อม งานดูแลโลกที่ไหนๆ ก็เจอะเจอแต่ “คนรู้จัก” ไปซะทั้งนั้น จนเผลอนึกไปว่าได้กลายเป็นคนดังมีคนรู้จักเยอะ... แต่แล้วก็ฉุกคิดได้ว่า แล้วการมีส่วนร่วม การเข้าถึงข่าวสาร ความเข้าใจ หรือการตัดสินใจลงมือปฏิบัติเพื่อช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของคนจำนวนมากที่อยู่นอกแวดวงที่ว่านี้ล่ะ จะบอกต่อไปได้อย่างไร

คำถามนี้ไม่มีคำตอบจากผู้เขียน เพราะเมื่อสามปีก่อนที่เคยช่วยงานของโครงการความร่วมมือด้านการพัฒนาแห่งประเทศเดนมาร์ก จัดอบรมเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพ 2 คอร์ส ครั้งแรกให้แก่ข้าราชการจากกระทรวงทรัพยากรฯ ครั้งที่สองให้แก่ผู้แทนจากองค์กรเอ็นจีโอนั้น ได้เคยเอ่ยปากถามหัวหน้าโครงการฯ ไปว่า ทำไมจึงไม่จัดอบรมความรู้เหล่านี้ให้กับนักพัฒนาที่ดิน เจ้าของโครงการหมู่บ้านจัดสรร และบรรดานายทุนที่มีอำนาจเงินพลิกผืนป่าให้กลายเป็นพื้นที่ว่างเปล่าไร้ชีวภาพ เพราะบรรดาข้าราชการและคนทำงานเอ็นจีโอเหล่านั้น ก็นับว่าเป็นส่วนหนึ่งของคนใน “แวดวง” ที่รู้เรื่องนี้อยู่แล้ว บางคนกำลังทำงานเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพอยู่ด้วยซ้ำ

คำถามนั้น ไม่ได้รับคำตอบกลับมาตรงๆ แต่พอจะเป็นที่เข้าใจกันว่า ถ้าจัดงานอบรมแบบนั้น คนกลุ่มนี้ไม่มาร่วมหรอก เสียเวลาทำมาหาเงิน เอ... ถ้าอย่างนั้นเราควรจะเชิญตัวเองเข้าไปอยู่ในแวดวงของเขาไหมล่ะ เวลามีงานแสดงบ้านและที่ดิน งานวางผังพัฒนาเมืองต่างๆ ทำใจกล้าหน้าเป็น เชิญตัวเองไปพูดเรื่องเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพ มากกว่าจะติดอยู่กับความรู้สึกสบายใจเวลาที่ได้คุยกับคนคอเดียวกันเสมอๆ ...

ว่าแล้ววันเสาร์สิ้นเดือนก็มีนัดดูหนังกันอีกแล้ว คราวนี้เป็นส่วนหนึ่งของปาร์ตี้วันเกิดเด็กชายในกลุ่มเพื่อนลูก พอหนังจบแล้ว จะชวนเด็กๆ ช่วยกันนับกล่องข้าวโพดที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังให้ดูต่างหน้า... นับกันดังๆ แล้วดูซิว่าจะทำให้คนที่เดินเห็นหลังไวๆ โน่น ขายหน้าไหม … 

Share this

อ่านเรื่องย้อนหลัง

18 ส.ค. 2557
 

creative-commonsแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย
พัฒนาเว็บไซต์โดย โอเพ่นดรีม