ปลดล็อคความอ้วน

  • warning: array_map(): Argument #2 should be an array in /home/greenwor/domains/greenworld.or.th/public_html/web/modules/system/system.module on line 1050.
  • warning: array_keys() expects parameter 1 to be array, null given in /home/greenwor/domains/greenworld.or.th/public_html/web/includes/theme.inc on line 1845.
  • warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/greenwor/domains/greenworld.or.th/public_html/web/includes/theme.inc on line 1845.
รศ.ดร. แก้ว กังสดาลอำไพ

ปลดล็อคความอ้วน

รศ.ดร. แก้ว กังสดาลอำไพ

หนที่แล้วพูดถึงปรากฏการณ์ของโรคอ้วนที่ไม่ว่ามุมไหน ซีกไหนของโลก สถิติก็กำลังเพิ่มสูงขึ้น ไม่เว้นแม้แต่คนไทย หนนี้เรามาดูมูลเหตุแห่งความอ้วน และวิธีปลดล็อคจากโรคอ้วนกันบ้างดีกว่า

ปัจจัยแฝงที่ทำให้คนไทยอ้วน
ความเร่งรีบในการกินอาหารของคนไทยบางกลุ่มในเมืองใหญ่ เพื่อให้ทำงานได้ทันที่กำหนด ทำให้ชีวิตประจำวันของเขาเหล่านี้ คล้ายกับฝรั่งหรือญี่ปุ่น ที่เราเห็นในภาพยนตร์หรือภาพข่าวโทรทัศน์ไปแล้ว นั่นคือ คนไทยปัจจุบันไม่ชอบกินผักผลไม้เพราะเสียเวลาและอาจคิดว่ามันแพงเกินกำลังซื้อ ทำให้หันไปหาทางออกที่ง่าย ๆ และเง่า ๆ คือ กินใยอาหารสำเร็จรูป ซึ่งบางครั้งก็แพงกว่ากินผักผลไม้จริง ๆ

จากการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป โดยสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุขพบว่า ผู้ชายกินผักและผลไม้โดยเฉลี่ย 268 กรัมต่อวัน และผู้หญิงบริโภคโดยเฉลี่ย 283 กรัม และเมื่อสำรวจต่อไปยังพบว่ายิ่งอายุมากขึ้นกลับมีระดับการบริโภคผักและผลไม้ยิ่งลดลง ทั้งนี้เกณฑ์มาตรฐานของการบริโภคผักและผลไม้ที่เพียงพอต่อร่างกายในแต่ละวันคือ ไม่ต่ำกว่า 400 กรัมต่อวัน แต่ผลการสำรวจยังพบว่าผู้ชายร้อยละ 80 และผู้หญิงร้อยละ 76 ยังบริโภคผักและผลไม้ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ทั้งที่ประเทศนี้เป็นแหล่งส่งผลไม้ไปขายยังหลายประเทศเช่น ญี่ปุ่น จีน เป็นต้น

ดังนั้นเมื่อมีผักและผลไม้น้อยในกระเพาะอาหาร ที่ว่างนี้จึงมักเติมให้เติมด้วยสารอาหารอื่น เช่น ไขมัน หรือแป้ง แล้วเราจะรอดจากโรคอ้วนได้อย่างไร

วิถีชีวิตของคนสมัยใหม่ทำให้อ้วนง่าย
ครอบครัวหนุ่มสาวสมัยใหม่ไม่นิยมทำอาหาร เพราะอาจทำให้คอนโดสกปรก มีกลิ่นอาหาร อีกทั้งทำเองอาจไม่อร่อยกว่าซื้อ เพราะสาว ๆ ปัจจุบันทำอาหารไม่ค่อยเป็น เนื่องจากวัฒนธรรมการสั่งสอนให้ทำอาหารจากแม่สู่ลูกสาวได้เลือนไป ดังนั้นเมื่อพบว่าอาหารที่คนอื่นทำอร่อยกว่าทำเอง และซื้อกินสะดวก เพราะมีขายทุกจุดที่มีร้านสะดวกซื้อ จึงซื้อมากินแล้วทำให้อ้วนเอา ๆ

คนที่สนใจเกี่ยวกับสุขภาพ เมื่อกินอาหารที่อร่อยแล้วก็หาทางออกโดยไปเสียเงินออกกำลังกายตามสถานออกกำลังกาย แต่ทำได้ไม่นานมักเบื่อ เพราะขาดการแนะนำที่ดีตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือว่า การออกกำลังกายนั้นต้องผนวกไปกับความสนุก โดยต้องหากีฬาที่ตนเองเล่นแล้วสนุก

การเล่นกีฬาให้สนุกนั้นจำเป็นต้องมีคนฝึกสอน หรือไม่ก็ต้องมีความพยายามที่จะพัฒนาตนให้เล่นกีฬานั้นให้เป็นเรื่องเป็นราวให้ได้ ซึ่งต้องใช้เวลาและทรัพย์สินเงินทองพอควร การพยายามฝึกหัดเพื่อเล่นให้เป็นโดยถูกวิธีนั้น เป็นการป้องกันอันตรายต่อร่างกายและชีวิต กีฬาบางประเภทมีจังหวะที่ต้องใช้กำลังกายในการเคลื่อนที่ต่อเนื่องและเร็วมาก เช่น การเล่นเทนนิส และแบบมินตัน โอกาสที่ผู้ไม่ได้รับการฝึกสอนและไม่รู้ประมาณตน อาจหัวใจวายได้

เด็กของเรา เรียนรู้ กินอะไร
คำตอบคือ เด็กสมัยนี้เล่นเกมส์คอมพิวเตอร์ เล่นเครื่องเล่นเกมส์กด กินอาหารจานด่วน ถ้ากินเองที่บ้านก็เป็นไส้กรอก ขนมปัง บะหมี่สำเร็จรูป

สถาบันวิจัยโภชนาการของมหาวิทยาลัยมหิดล เคยสำรวจการกินอาหารของเด็กนักเรียนพบว่า กินผักน้อยเกินไป กินอาหารหวานและมีไขมันมาก กินไก่ทอด ข้าวผัด ผัดกะเพรา กินขนมทำจากมันฝรั่งทอดกรอบ แป้งข้าวโพดทอดกรอบ ดื่มน้ำหวาน นมหวาน ไม่นิยมกินผักผลไม้ ทำให้เด็กอ้วน และเมื่อโตขึ้นก็เป็นคนอ้วนที่ไร้คุณภาพ

ท่านผู้อ่านลองถามตัวเองสิว่า ที่บ้านท่านเป็นอย่างนี้หรือไม่

ทำอย่างไรจึงจะรู้ว่าอ้วน
วิธีง่ายและเร็วคือวัดเส้นรอบเอว สำหรับผู้หญิง ถ้าวัดรอบเอวเกิน 32 นิ้ว หรือผู้ชายวัดรอบเอวเกิน 36 นิ้ว นับว่าอ้วนมากเกินไป ปัญหาคือ ต้องรู้ก่อนว่าเอวอยู่ตรงไหน โดยเฉพาะผู้ชายเมื่ออายุมากแล้ว มักหาเอวไม่เจอ หรืออาจเป็นคนใส่กางเกงใต้เอวหรือใต้สะดือ จึงไปวัดสะโพกเป็นเอวได้

ในกรณีที่หาเอวเจอ ไขมันส่วนเกินในร่างกายสะสมอยู่รอบเอว ไม่มีกระดูกและกล้ามเนื้อรอบๆ เอว เอวหนาเกินไป เป็นไขมันทั้งหมด จะเกาะรอบอวัยวะภายใน ขัดขวางการทำงาน จึงควรลดน้ำหนัก แต่ควรให้แพทย์ตรวจร่างกาย และหาผู้รู้ให้คำแนะนำวิธีลดน้ำหนักที่เหมาะสม

สำหรับคนที่ยังไม่อ้วน ขอให้จำว่า กินอาหารเต็มที่แค่เดือนเดียว น้ำหนักอาจขึ้นเป็นกิโล ในขณะที่อดอาหารเต็มที่เท่าที่จะทำได้ทั้งปี อาจลดได้ไม่ถึงขีด

ทำอย่างไรถึงจะลดน้ำหนักได้
วิธีเดียวที่อาจได้ผลคือ ใจแข็งที่จะลดอาหารลงบ้างแล้วเริ่มออกกำลังกายจริงจัง ซึ่งพูดง่ายแต่ทำยาก เพราะการกินอาหารนั้นเป็นความสุขของมนุษย์ การลดปริมาณอาหารลงจึงเป็นการลดความสุข ซึ่งอาจเปรียบได้ว่าเป็นความทุกข์ที่แสนสาหัสก็ได้

สำหรับการออกกำลังกายยิ่งร้ายใหญ่ เพราะแค่เอาตัวเองไปยังสนามกีฬาที่สนใจจะเล่นนั้นก็ยังยากที่สุดสำหรับทุกคน เรามักมีเหตุผลที่ยิ่งใหญ่ทุกเมื่อว่าไม่ว่างเมื่อจะออกกำลังกาย ดังนั้นเมื่อใดว่างได้ เมื่อนั้นความสำเร็จในการลดน้ำหนักก็มาเกินครึ่งแล้ว

จากนั้นก็เป็นการลงไปเล่นในสนาม ดีไม่ดีไม่สำคัญขอให้เหงื่อชุ่มตัวให้ได้ แต่ที่สำคัญ ถ้าเล่นกีฬาเสร็จแล้วไปต่อที่ร้านไก่ทอด หมูกะทะ ก็จบกัน เปล่าประโยชน์ที่จะเล่นกีฬา

ในกรณีออกกำลังกายแล้วหิว ก็ควรกินผลไม้ หรืออาหารประเภทผักเช่น ส้มตำ เพื่อปะทังชีวิตไปจนกว่าถึงมื้ออาหารประจำวัน ที่สำคัญคือ พยายามเลี่ยงอาหารลดน้ำหนักในท้องตลาดที่มีมากมาย เพราะอาหารเหล่านี้มักลดอาหารคาร์โบไฮเดรต บางชนิดตัดไขมันและน้ำมันออกหมดจนเป็นอันตราย เพราะทำให้เกิดอาการขาดสารที่จำเป็นต่อการทำงานของร่างกาย

การตัดแป้งและน้ำตาลออกหมด สมองจะขาดน้ำตาลที่เป็นแหล่งพลังงาน เกิดอาหารมึนงง เวียนศีรษะ เป็นลม การขาดไขมันทำให้หิวมาก ขาดกรดไขมันที่จำเป็นตามด้วยการขาดวิตามินเอ ดี อี และเค ซึ่งเป็นวิตามินที่ละลายในไขมัน ขอให้จำว่าเราต้องได้รับทั้งโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามิน เกลือแร่ และน้ำในอาหารทุกมื้อในปริมาณที่พออิ่ม

วิธีควบคุมน้ำหนักที่ดีคือ กินของไม่ชอบ หรือกินอาหารที่ไม่อร่อย ขณะกินอาหารต้องไม่ปรุงมากนัก ไม่เติมน้ำตาลในอาหารที่ซื้อมา กินอาหารที่เป็นยำได้จะดีมาก แต่อย่าให้รสจัดเพราะจะทำให้อยากกินข้าวหรือข้าวเหนียวเยอะ

ขณะลดน้ำหนักต้องไม่ทำให้เกิดความหิวอย่างรุนแรง เพราะกลายเป็นการลงโทษตัวเอง ทำให้เบื่อ เครียด สุดท้ายคือ ท้อแท้ใจ ดังนั้นต้องไม่อดอาหาร แต่ต้องหาวิธีลดปริมาณอาหารเท่านั้น ผลที่ได้นั้นแม้เพียงแค่การรักษาน้ำหนักตัวไม่ให้เพิ่มขึ้น ก็เป็นกุศลแลตัวเองที่ดีมาก และจะรักษาสุขภาพได้อย่างยั่งยืนจริง ๆ
 

เรื่องที่เกี่ยวข้อง ปรากฏการณ์อ้วน