นักสืบสิ่งแวดล้อม

นัก-สืบ-สิ่ง-แวด-ล้อม เหรอ  มันคืออะไรนะ ?

ภาพประกอบนักสืบสิ่งแวดล้อม

ใครๆ ก็เคยได้ยินแต่ “นักสืบ” – ผู้ชำนาญในการสืบสวนหาข่าว คอยหาเบาะแสต่างๆ เก็บข้อมูล ถ่ายรูป และอื่นๆ เพื่อรวบรวม ประมวลเป็นเรื่องราวหรือลำดับเหตุการณ์ลึกลับที่เกิดขึ้น แต่ไม่ค่อยมีใครรู้หรือเข้าใจกระจ่าง

“นักสืบสิ่งแวดล้อม” ก็ทำอย่างนั้นเหมือนกัน แต่เป็นการเสาะหาเบาะแสตามแม่น้ำลำธาร ชายหาด หรือกระทั่งตามต้นไม้ เพื่อ “อ่าน” สภาพความเป็นไปของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ว่าน้ำ หาด อากาศ ฯลฯ รอบตัวของเรายังมีคุณภาพดีหรือแย่มากน้อยขนาดไหน

ที่จริง คนรุ่นก่อนๆ ก็อ่านธรรมชาติได้  เพียงแค่ดูปลาที่ลอยตัวที่ผิวน้ำว่าเป็นชนิดใด ก็ประเมินได้ว่าน้ำกำลังสะอาดหรือเริ่มเน่าเสีย  แต่พอเวลาผ่านไป ความรู้เรื่องธรรมชาติก็ค่อยๆ เลือนหายไป จนเหลือน้อยคนนักที่จะเข้าใจเรื่องเหล่านั้น

มูลนิธิโลกสีเขียวได้เริ่มคิดอ่านทำกระบวนการ “นักสืบสิ่งแวดล้อม” มากว่า 10 ปีแล้ว ด้วยความตั้งใจจะให้คนธรรมดาทั่วไปสามารถ “อ่านธรรมชาติ” เองได้ โดยไม่ต้องพึ่งพาความรู้วิทยาศาสตร์ที่ซับซ้อนหรืออุปกรณ์ราคาแพง แต่อาศัยการสำรวจสิ่งมีชีวิตที่อยู่ด้วยกันเป็นสังคมในสภาพธรรมชาตินั้นๆ เพื่อที่ทุกคนจะได้รู้จักดูแลและเฝ้าระวังสิ่งแวดลัอมและธรรมชาติในละแวกบ้าน ชุมชน หรือท้องถิ่นด้วยตัวเองจริงๆ 

ภาพประกอบนักสืบสิ่งแวดล้อม

กระบวนการ “นักสืบสายน้ำ” อ่านสุขภาพสายน้ำลำธารว่าสะอาดมาก-น้อย จากสังคม “สัตว์เล็กน้ำจืด” หรือตัวอ่อนแมลงที่อาศัยอยู่ตามก้อนหิน พื้นทราย และระบบนิเวศต่างๆ ในท้องน้ำ

กระบวนการ “นักสืบชายหาด” สำรวจสุขภาพชายหาดว่าดีหรือย่ำแย่ จากความหลากหลายของสัตว์และพืชที่อาศัยอยู่ตามชายหาด ไม่ว่าจะเป็นหาดเลน หาดทราย หรือหาดหิน

กระบวนการ “นักสืบสายลม” รู้ว่าคุณภาพอากาศรอบตัวเราดีหรือมีมลพิษ จาก “ไลเคน” สิ่งมีชีวิตสุดพิเศษที่เกิดจากการพึ่งพากันของรากับสาหร่าย เกาะอยู่ได้ในทุกหนแห่งเกือบทั่วโลก ตั้งแต่เปลือกไม้ หิน กระทั่งยางรถยนต์ที่ถูกทิ้งไว้

ตัวอ่อนแมลง สัตว์และพืชชายหาด และไลเคน เป็นตัวอย่างของ “ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ” ที่ทำให้เราอ่านสุขภาพของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมออก เหมือนอย่างที่เราอ่านหนังสือออกเพราะรู้จัก ก ข ก. กา และไวยากรณ์ของมัน  ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ ต่างก็ทำได้เหมือนๆ กัน

ที่จริง เราทุกคนมีสิทธิ์จะรู้ว่าคุณภาพของสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราดีหรือย่ำแย่ขนาดไหน เพราะธรรมชาติทุกอย่างล้วนสัมพันธ์กับสุขภาพของเรา  จะดีหรือไม่ดีอย่างไร เราจะได้ดูแลรักษา หรือลงมือแก้ไขได้ทันท่วงที  และถ้าชักชวนคนในชุมชนให้มาช่วยกันได้ ก็ยิ่งดีใหญ่

เพราะที่ไหนที่ธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ พืชสัตว์อยู่กันหลากหลาย คนเราก็อยู่สบายด้วยเหมือนกัน

น่าสนุกแล้วใช่ไหมล่ะ  อยากรู้เรื่อง “นักสืบ” อันไหนเพิ่ม เข้าไปดูได้เลยจ้า

  

 

creative-commonsแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย
พัฒนาเว็บไซต์โดย โอเพ่นดรีม