นักสืบชายหาด สำรวจอ่าวพร้าวหลังน้ำมันรั่ว (เพิ่มข้อมูล 18 ส.ค.56)

10 วันมาแล้วหลังเหตุการณ์ท่อน้ำมันบริษัท PTTGC รั่วลงทะเลใกล้จังหวัดระยอง ในพื้นที่สื่อมีการพูดถึงการกำจัดคราบน้ำมันด้วยเทคนิคต่างๆ รวมทั้งผลกระทบต่อสัตว์ใต้น้ำที่เกี่ยวข้องกับการประมง แต่อีกประเด็นหนึ่งที่ยังไม่มีใครพูดถึงสักเท่าไร นั่นก็คือ ผลกระทบต่อ “สิ่งมีชีวิตชายหาด” 

ฝ่ายกิจกรรม มูลนิธิโลกสีเขียว จึงได้เดินทางไปสำรวจสภาพชายหาดและสิ่งมีชีวิตที่อาศัยบริเวณอ่าวพร้าว จังหวัดระยองว่าเป็นอย่างไรบ้างหลังจากเหตุการณ์ท่อน้ำมันรั่วมาแล้วกว่า 1 สัปดาห์

เราเดินทางไปถึงอ่าวพร้าวเวลาประมาณ 8.30 น. สภาพทั่วไป ท้องฟ้าแจ่มใส ลมไม่แรง คลื่นไม่สูงมาก ชายหาดยาวประมาณ 250 เมตร มีทั้งหาดทรายและหาดหิน มีกลิ่นของน้ำมันดิบทั่วบริเวณ สภาพหาดทรายทั่วไปขาวสะอาด เมื่อขุดลงพื้นทรายบางจุดพบน้ำที่มีฟิล์มน้ำมันเป็นสีรุ้งเคลือบบางๆ

เวลา 9.20 น. เริ่มสำรวจสิ่งมีชีวิตชายหาดทางทิศใต้ บริเวณโขดหิน (เนื่องจากเป็นเวลาน้ำลง) สภาพทั่วไป โขดหินมีคราบน้ำมันเกาะเป็นสีดำ ลื่น มีกลิ่นเหม็นน้ำมันดิบทั่วบริเวณ แอ่งน้ำบางแอ่งมีน้ำมันสีดำลอยอยู่ สัตว์บางตัว เช่น หอย ปู มีคราบน้ำมันเคลือบติด บางส่วนได้รับผลกระทบที่ยังไม่ชัดเจน พบปลา 3 ชนิดเป็นอย่างน้อย ส่วนบริเวณโขดหินตอนในของอ่าวเป็นที่อยู่ของหอยนางรมและหอยกะพงมีคราบน้ำมันเกาะทั้งแผง และหอยกะพงบางส่วนอยู่ในสภาพที่ใกล้หลุดจากก้อนหิน


เวลาประมาณ 10.30 น. เราย้ายไปสำรวจโขดหินด้านทิศเหนือของหาด สภาพทั่วไปมีคราบน้ำมันสีดำเกาะพื้นผิวของหินและแอ่งน้ำเหมือนด้านทิศใต้ มีกลิ่นน้ำมันดิบทั่วบริเวณ พบหอยหลายชนิดทั้งในสภาพดีและมีน้ำมันเกาะ พบปลิงมีน้ำมันเกาะผิว แต่เนื่องจากเป็นเวลาที่น้ำทะเลเริ่มขึ้นแล้ว จึงได้ข้อมูลสิ่งมีชีวิตน้อยกว่าด้านทิศใต้ 

ทั้งนี้ การสำรวจสิ่งมีชีวิตบริเวณชายหาดอ่าวพร้าวใช้กระบวนการ “นักสืบชายหาด” ที่สำรวจทั้งความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและจำนวนประชากรของสัตว์เด่นบริเวณหาด ผลสรุปเบื้องต้น พบสิ่งมีชีวิตบริเวณหาดหิน 48 ชนิด แบ่งเป็นสัตว์ 44 ชนิด พืช 3 ชนิด และไลเคน 1 ชนิด
- ปลา 3 ชนิด : ปลาบู่ทราย  ปลาบู่หิน ปลาตั๊กแตนหิน
- เพรียงหัวหอม : เพรียงหัวหอมดอกส้ม  เพรียงหัวหอมเคลือบ
- ปลิงดำ
- ปู 5ชนิด : ปูแสมแกละ  ปูแสมหิน ปูหิน ปูแปดขา ปูเสฉวน (ปูลม เจอรูแค่ 1 รูตรงหาดทราย)
- กุ้ง : กุ้งดีดขัน
- เพรียง : เพรียงจีบ เพรียงจีบเล็ก
- แมลงสาบทะเล
- แมงดีดทราย
- หอยสองฝา 4 ชนิด : หอยนางรม หอยกระพงหิน หอยคราง หอยเมล็ดมะขาม
- หอยฝาเดียว 10 ชนิด:  หอยขี้ตา หอยขี้นก หอยน้ำพริก  หอยหมวกเจ๊ก หอยตาวัว หอยไส้ไก่  หอยวงเดือน หอยมะระ  หอยทราย  หอยเม็ดขนุน
- ทากทะเล : หอยแปดเกล็ด
- มอสทะเล : ไส้เดือนทะเล
- หนอนอื่นๆ 3 ชนิด : หนอนท่อ หนอนปลอกกรวด หนอนตัวแบน
- ปะการัง ไม่พบ
- ดอกไม้ทะเล 3 ชนิด : ดอกไม้ทะเลลูกปัด พรหมทะเลเขียว พรหมทะเลหนัง
- ฟองน้ำ 4 ชนิด : ฟองน้ำลูกบอล  ฟองน้ำสีน้ำเงิน ฟองน้ำสีส้ม  ฟองน้ำเคลือบ
- สาหร่าย 3 ชนิด : สาหร่ายเข็ม สาหร่ายไส้ไก่ สาหร่ายเส้นผม
- หญ้าทะเล ไม่เจอ
- ไลเคน สีเขียวตามแนวบนโขดหิน

และเมื่อวันที่ 18 สิงหา นักสืบชายหาดได้ลงพื้นที่สำรวจอีกครั้งกับทีมนิตยสารสารคดี เพื่อเก็บข้อมูลเพิ่มเติมพบว่า ข้อมูลสำรวจสัตว์ โซนในอ่าวที่ได้รับผลกระทบมาก กับโซนนอกอ่าวที่ได้รับผลกระทบน้อยกว่า พบว่ามีความหนาแน่นของสัตว์แตกต่างกันดังนี้

- กุ้งดีดขัน พบมากกว่า 4 เท่า
- ปูใบ้ปูหิน พบมากกว่า 10 เท่า
- ปู 8 ขา พบมากกว่า 17 เท่า
- ปลิงขาว พบมากกว่า 10 เท่า

ข้อสังเกตุเบื้องต้น หอยนางรมที่ตายเริ่มฝาหลุด และจากที่ทีมนักสืบชายหาดเคยสำรวจไว้เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2556 อาจจะตายเพิ่มจากเดิม ส่วนบริเวณหาดทราย ทรายมีการจับตัวกันเป็นก้อน ไม่ร่วนเหมือนปกติ อาจจะมีการสะสมคราบน้ำมันในทรายอยู่ ซึ่งตามหาดทรายจะเป็นที่ยู่อาศัยของสัตว์หน้าดินจำนวนมาก ซึ่งทีมงานของมูลนิธิฯ จะได้มีการลงพื้นที่สำรวจเก็บจัดข้อมูลอีกครั้งในช่วงน้ำลงตอนปลายเดือนเพื่อเก็บข้อมูลและติดตามในระยะยาว

รู้ไหมว่าชายทะเลไม่ได้เป็นแต่เพียงสถานที่ท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว และไม่ได้วัดความสมบูรณ์ด้วยสีที่ตาเห็นเพียงเท่านั้น หาดขาวไม่ได้แปลว่าเป็นหาดที่ดีเสมอไป เพราะหาดในโลกเรามีหลากหลายประเภท และชายหาดยังเป็นโลกของสิ่งมีชีวิตตัวเล็กตัวน้อยอีกมากมาย ยิ่งมีความหลากหลายทางชีวภาพ ยิ่งบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ในพื้นที่นั้น

(อ่าน ผลสำรวจเบื้องต้นถึงผลกระทบต่อระบบนิเวศอ่าวพร้าว และข้อห่วงใย ได้ที่นี่)

 

creative-commonsแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย
พัฒนาเว็บไซต์โดย โอเพ่นดรีม